شمخانی در گفتگو با الجزیره: برآوردهای ترامپ در خروج از برجام شکست خورد
به گزارش آفتاب شمال : برآوردهای ترامپ در خروج از برجام شکست خوردبه گزارش خبرگزاری صداوسیما به نقل از دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، مشروح این گفتگو به شرح زیر است:
* سؤال: سؤال اول را با استراتژی جدید آمریکا شروع می کنم؛ اخیراً آمریکا استراتژی جدیدی که شروطی را به ایران تحمیل می کند، اعلام کرده و گفته که این استراتژی اساس تعامل با ایران در آینده است؛ این استراتژی را چگونه ارزیابی می کنید؟
* پاسخ: با عرض سلام و تبریک ماه مبارک رمضان به روزه داران این ماه شریف و مخاطبین شما، نامگذاری این طرح به عنوان استراتژی جدید درست نیست چرا که این نه استراتژی است و نه جدید است، این روزها گندهگویی و یاوهگویی مقامات آمریکایی کمی زیاد شده است و فکر می کنند با این اظهارات و اقدامات می توانند موانع زیاده خواهی شان را کنار بزنند و حرف ناحق خودشان را اعمال کنند؛ جمهوری اسلامی ایران در طول سالهای بعد از پیروزی انقلاب به کرّات ثابت کرده است که هرگز تسلیم این نوع یاوه گویی ها و زیاده طلبی ها نمی شود. اصولاً اگر به ریشه بیان این حرفها و حتی دلایل خروج آمریکا از برحام توجه کنیم، خواهیم دید که همه این اقدامات به تسلیم نشدن ایران در برابر خواست آمریکا برمی گردد. این گونه رفتار، صرفاً مربوط به رئیس جمهور فعلی آمریکا نیست؛ اوباما هم همین حرفها را می زد؛ اوباما هم برای توجیه افکار عمومی آمریکا به دروغ می گفت که بدون شلیک یک گلوله ایران را به مسیر مورد نظر آمریکا هدایت کردیم. ترامپ وقتی از برجام خارج شد انتظار داشت، سه رخداد به وقوع بپیوندد؛ یکی اینکه اروپایی ها به سرعت با آمریکا همراهی کنند، دوم اینکه بقیه کشورها هم به آمریکا بپیوندند و در نهایت مردم آمریکا از اقدامات او حمایت کنند. اما شرایط پدید آمده پس از خروج آمریکا از برجام باعث شد که ترامپ در سه برآورد مورد نظرش ناکام و با شکست مواجه شود. البته این که رخدادهای ذکر شده تا چه زمانی ادامه پیدا کند موضوع دیگری است که گذشت زمان تعیین کننده آن است اما واقعیت امروز این است که اروپایی ها با ترامپ همراهی نکردند و با این استدلال که برجام یک سند مشترک جهانی است و تاثیر اساسی روی عدم اشاعه داشته و قسمتی از امنیت منطقه است به آن وفادار ماندند. اروپا معتقد است در صورت نابودی برجام در وهله اول، اتحادیه اروپا زیان خواهد دید. اروپا سند برجام را حاصل تلاش مشترک اتحادیه اروپا می داند و به آن به عنوان تنها دستاورد موفق این اتحادیه در عرصه بین المللی، وابستگی اعتباری و حقوقی دارد. در میان سایرین هم به جز رژیم صهیونیستی و تابعینش مثل سعودی و امارات و بحرین، کشورهای دیگر حاضر به همراهی با آمریکا نشدند. بر اساس نظرسنجیهای انجام شده از سوی موسسات معتبر آمریکایی، نزدیک به 70 درصد مردم آمریکا هم مخالفت خود را با خروج آمریکا از برجام اعلام کردند. بنابراین ترامپ در این مرحله با شکست خرد کننده ای روبرو شد. واقعیت غیر قابل انکار این است که آمریکا به دلیل اطمینان از ناکارآمد بودن ابزارهای تحریم و حمله نظامی برای متوقف سازی رشد ایران در فناوریهای صلح آمیز هسته ای و بر اساس یک نیاز وارد مذاکره با کشورمان در مورد پرونده هسته ای شد.آمریکایی ها با تحلیل عملکرد ایران در 8 سال دفاع مقدس بخوبی می دانند با اهرم حمله نظامی امکان محدود سازی ایران وجود ندارد، علاوه بر این، توان هسته ای صلح آمیز ایران نیز که کاملا بومی است، قابل انهدام نیست. تحریم هم نه تنها به محدود سازی توان هسته ای ایران منجر نشد بلکه شتاب توسعه آن را شدت بخشید، لذا به این نتیجه رسیدندکه چاره آنان جنگ و تحریم نیست و از این رو به مذاکره رو آوردند.
* سؤال: سؤال بعدی درباره بعضی از شروطی است که در استراتژی جدید آمریکا مطرح شده که مربوط به سیاستهای ایران در منطقه است، مثلاً می بینیم که آمریکا در این استراتژی میگوید که ایران باید از سوریه خارج شود و خاک سوریه را ترک کند و حمله به اسرائیل از خاک سوریه را متوقف کند، آیا ایران آمادگی خروج از سوریه طبق شروط آمریکا را دارد؟
* پاسخ: حضور ایران در سوریه به دعوت دولت قانونی سوریه و صرفاً برای مبارزه با تروریسم بوده است. شکست داعش هیچ ارتباطی با ائتلاف باصطلاح ضد تروریسم با محوریت آمریکا ندارد، بلکه همکاری ایران، روسیه و سوریه موجب شکست و نابودی مجموعه گروههای تروریستی از جمله داعش در سوریه شد. تا زمانی که تهدید تروریسم در سوریه وجود داشته باشد و دولت قانونی این کشور بر حضور مستشاری ایران در سوریه تأکید کند، ما در سوریه حضور خواهیم داشت.این راهبرد غیر قابل تغییر جمهوری اسلامی است و صرفاً مربوط به سوریه هم نیست. دفاع ما از فلسطین در برابر تجاوز رژیم صهیونیستی، حمایت ما از کویت در برابر تهاجم صدام حسین و حضور مستشاری در عراق برای کمک به سرکوب داعش نیز با همین رویکرد انجام شد. ما بر اساس پیگیری این سیاست، اولین کشوری بودیم که از قطر در برابر محاصره نابحق و ظالمانه سعودی دفاع کردیم و مجموعه امکانات خود را برای مقابله این کشور در برابر زورگوییهای سعودی در اختیار دوحه قرار دادیم. سیاست اصولی ما ایجاد منطقه ای عاری از تنش و ناامنی و مشارکت برای تحقق صلح و ثبات و امنیت پایدار برای رفاه و توسعه مجموعه کشورهای منطقه است.
* سؤال: درباره محور مقاومت چه می گویید؟ وزارت خارجه آمریکا، حماس و جهاد اسلامی و حزب الله لبنان را گروههای تروریستی میداند در حالیکه ما میدانیم که این گروهها همپیمانان ایران در منطقه هستند، آمریکا از ایران میخواهد که حمایت از این گروهها را متوقف کند. آیا ایران آماده اجرای خواسته آمریکا هست یا اینکه سیاستهای خود در مورد این گروهها و محور مقاومت را تغییر میدهد یا خیر؟
* پاسخ: ما دفاع از فلسطین را دفاع از عزت اسلامی می دانیم. حماس تشکیلات مورد تائید مردم فلسطین است، حزب الله اخیراً در انتخابات لبنان به اتفاق همپیمانانش مقام اول را کسب کردند. حشد الشعبی بر اساس قانون مصوب پارلمان منتخب مردم عراق بخشی از نیروهای مسلح این کشور است. آمریکا همانطور که با قلدری و بی توجهی به همه هنجارهای حقوقی از یک توافق بین المللی خارج می شود رأی مردم کشورها را هم قبول ندارد. رأی و نگاه بین المللی درمورد فلسطین راهم قبول ندارد.آمریکا برخلاف مصوبات سازمان ملل سفارت خود را به قدس شریف منتقل کرد و زمینه کشتار دهها نفر از مردم بیگناه فلسطین توسط رژیم کودک کش اسرائیل را مهیا کرد. این رفتارها خلاف مقررات و مصوبات بین المللی است .به طور قطع، کشوری که باید سیاستهایش را بر مبنای خواست و اراده مردم کشورها تغییر دهد، آمریکاست و نه ایران. بر این اساس ما هیچگاه از سیاستهای اصولی خود در موضوع فلسطین و نفی تجاوزگری رژیم صهیونیستی عقب نشینی نخواهیم کرد.
* سؤال: آمریکا از ایران می خواهد درباره برنامه موشکی اش و همینطور سیاستهای منطقه ای اش مذاکره کند؛ آیا ایران آماده مذاکره درباره این موارد با آمریکا و یا حتی بعضی از کشورهای اروپایی هست یا اینکه ایران فقط در برنامه هسته ای خود مذاکره کرده و هیچ مذاکره دیگری در هیچ موردی نخواهد کرد؟
* پاسخ: دلیلی عقلانی برای مذاکره با کشوری که به تعهدات خود پایبند نیست وجود ندارد. آمریکا با خروج از برجام عملاً این توافقنامه بین المللی را پاره کرد. البته این کشور از ابتدای شکل گیری برجام هم با نقضهای مکرر در مسیر بیتعهدی گام برداشت و در انتها نیز به صورت یکجانبه از آن خارج شد. آیا به این کشور میتوان اعتماد کرد؟ آمریکا به هیچ وجه برای مذاکره قابل اعتماد نیست. توان موشکی ایران کاملاً بومی و دفاعی است. ما برای توسعه توان دفاعی متعارف از هیچکس اجازه نمی گیریم و حاضر به مذاکره در این حوزه نیستیم. در طول 40 سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی ما آغازگر هیچ تهاجمی نبودیم و به دنبال توسعه سرزمینی هم نیستیم. اما در مقابل، رژیم صهیونیستی از سوی آمریکا به جنگنده های دور پرواز اف35 و انواع موشکها و سلاحهای پیشرفته مجهز می شود. علاوه بر این کشورهای منطقه بهویژه سعودی و امارات عربی متحده نیز با خریدهای تسلیحاتی سرسام آور به بزرگترین زرادخانه سلاحهای غربی تبدیل شده اند. بر این اساس درخواست ایجاد محدودیت در توانمندیهای دفاعی ایران چه پیامی به غیر از تلاش برای از میان بردن قدرت بازدارندگی ایران می تواند داشته باشد؟
* سؤال: اسرائیل میگوید در ماههای گذشته مواضع ایران و حزب الله را در سوریه هدف قرار داده که بعضی از این مواضع انبارهای موشکی بوده است و گفته که با حضور ایران در سوریه بصورت مستقیم و رأساً برخورد خواهد کرد و شما در سفر به روسیه گفتید که اسرائیل باید منتظر پاسخ سخت و قاطع ایران باشد آیا این معادله همچنان پابرجاست؟
* پاسخ: ایران به دعوت دولت سوریه برای مبارزه با تروریسم در این کشور حضور دارد. ما میهمان دولت سوریه هستیم و طبیعتاً این کشور، همان گونه که در برابر تجاوز به کشورش حساس می باشد در قبال دفاع از مستشاران ایرانی حاضر در این کشور نیز احساس مسئولیت می کند. به طور قطع در چارچوب معادله ذکر شده هرگونه تعرض و تجاوز مشابهی نیز با قاطعیت و شدت عمل پاسخ داده می شود. رژیم صهیونیستی با هدف قراردادن مستشاران نظامی ایران دچار خطای راهبردی شد و هزینه اشتباهش را نیز پرداخت کرد.این معادله غیر قابل تغییر است.
* سؤال: اکنون بین ایران و اروپا درباره توافق هسته ای مذاکراتی در جریان است؛ ایران میگوید که ضمانت اجرایی میخواهد؛ ماهیت این ضمانتهایی که ایران میخواهد چیست و آیا به نظر شما اروپا در حال حاضر قادر است در مقابل آمریکا و تحریمهایش بایستد و از برجام دفاع کند؟
* پاسخ: ما تجربه کار با اروپایی ها را قبلا داشتیم؛ مذاکرات اولیه ایران در دهه هشتاد شمسی با تروئیکای اروپایی انجام شد. ما معتقدیم اروپایی ها می بایست در محکوم سازی و متوقف کردن اقدامات اولیه آمریکا در نقض برجام جدی تر و قاطع تر عمل می کردند. اروپاییها قبل از خروج آمریکا از برجام سکوت کردند و این یک نوع پیام همراهی با آمریکا را تداعی می کرد. البته در آستانه خروج آمریکا از برجام، اروپایی ها خیلی تلاش کردند که آمریکا، یعنی ترامپ از برجام خارج نشود، اما موفق نشدند، لذا این عقبه را ما می بینیم- من جرب المجرّب، حلّت به ندامه – ما علاقهمند نیستیم تجربیات قبلی را تکرار کنیم. به نظر من آمریکا یعنی ترامپ در عدم اجرای تعهداتش در برجام نقض های مکرر را تکرار و با خروجش از برجام آن را دچار فروپاشی کرده است. اگر اروپا قصد دارد به برجام حیات تازه ببخشد باید تعهدات کاملی که در برجام به ایران داده شده است را تضمین کند. اما اگر اروپا نتواند و یا نخواهد در این مسیر گام بردارد، طبیعتاً ما نیز تعهدی به تداوم حضور در برجام نخواهیم داشت؛ سیاستهای مستقل خودمان را دنبال خواهیم کرد.
* سؤال: اگر توافق هسته ای شکست بخورد چه خواهد شد؟ الان، ایران و اروپا و برخی از کشورهای جهان در تلاش هستند که توافق هسته ای پابرجا بماند اما اگر بر فرض مثال به مرحله ای برسیم که ادامه توافق امکانپذیر نباشد ایران سیاستهای خودش در منطقه را کمافی السابق ادامه میدهد یا اینکه شاهد تغییراتی در سیاستهای ایران خواهیم بود؟
* پاسخ: آمریکا قبل از برجام و بعد از برجام سیاستهایش تغییر نکرده است. سیاستهای آمریکا در قبال ایران، همواره خصمانه بوده است. ایران هرگز در سیاستهای منطقه ای خودش تا زمانی که تأمین کننده مصالح مردم منطقه است و مردم خواهان آن هستند و حکومت هایی مثل عراق و سوریه خواهان آن هستند، تجدیدنظر نخواهد کرد؛ حتماً به این سیاستها ادامه خواهد داد، دلیلی بر تغییر نمی بینیم.
* سؤال: آمریکا میگوید در حال تشکیل یک ائتلاف بین المللی بر علیه ایران است؛ آیا شما معتقدید که امکان ایجاد چنین ائتلافی هست و آیا ایران شروع به اعمال سیاستهای پیشگیرانه با اروپا و کشورهای آسیایی و منطقه ای کرده است تا بتواند جلوی هرگونه ائتلاف احتمالی به رهبری آمریکا علیه ایران را بگیرد؟
* پاسخ: این ائتلاف بر مبنای حقه بازی طراحی شده و هدف آن دوشیدن ثروتهای منطقه است. ترامپ در اولین سفر خارجی به ریاض رفت که این ائتلاف را شکل بدهد ولی حضور او منجر به فروپاشی شورای همکاری خلیج فارس شد چون این ائتلاف مبانی غلطی داشت. دوم اینکه این ائتلاف که از قبل وجود داشته است باید بتواند کارنامه قابل دفاعی ارائه دهد؛ یعنی اثبات کند که در عراق و یا در سوریه در مبارزه با تروریسم عملکرد موفقی داشته است یا بتواند عملکرد مثبتی در ایجاد ثبات و امنیت در افغانستان ارائه کند و یا حتی قدم مثبتی در فلسطین برداشته باشد. متأسفانه نه تنها حقی در فلسطین به مردم داده نشد بلکه جرات و جسارت این را پیدا کردند که سفارتشان را به قدس شریف منتقل کنند. این ثمره ائتلافشان برای مسلمانهاست. ثمره دوم آن در سوریه است؛ آمریکا به دلیل واهی بکارگیری سلاحهای شیمیایی، دولت مستقر را با هدف تقویت جریان تروریسم مورد حمله قرار داد. به طور قطع راهبرد این ائتلاف تجزیه سوریه است. آمریکایی ها در شرق فرات مستقر شده اند تا در زمان مناسب نقشه تجزیه سوریه را اجرا کنند.
* سؤال: اما این کشورها می گویند که ایران برای آنها خطر است، مثلاً عربستان و امارات و بحرین و بعضی دیگر از کشورها معتقدند که سیاستهای منطقه ای ایران برای امنیت ملی آنها ایجاد خطر می کند.
* پاسخ: ایران هیچگاه به عربستان سعودی تعدی نکرده است. بارها در موضوع بحران یمن به عربستان سعودی گفته شد که جریان غالب یک جریان مردمی است و باید همه تلاشها برای تحقق اراده مردم یمن بسیج شود، اما حکام جوان و بی تجربه سعودی مسیر حمله نظامی و کشتار مردم بیگناه را برای تحمیل اراده خود برگزیدند. اخیراً با درخواست برخی کشورهای اروپایی، گفتگوهای فشرده ای در موضوع بحران یمن انجام شد و با موافقت انصارالله مقرر شد که در ماه مبارک رمضان، آتش بس اعلام شود، اما سعودیها قبول نکردند؛ سعودیها با طرح اتهامات واهی بهدنبال فرافکنی و بهانه جویی هستند. مثل بهانه ای که اخیراً مراکش آورد و اعلام کرد که ایران و حزب الله لبنان، جبهه پولیساریو را تقویت می کنند؛ هیچ سندی هم ارائه نشد. مشخص است که آمریکا و سعودیها برای بیان این اتهامات به آنها فشار وارد کردند.
* سؤال: روابط با عربستان را چطور می بینید؟ ما میدانیم که به هر حال عربستان کشوری مهم در منطقه است و شاید خیلی از مشکلات در منطقه به اعتقاد بعضی ها بدون دخالت عربستان، حل نخواهد شد. الان به نظر شما روابط ایران با عربستان رابطه ای قطع شده کامل است یا اینکه این قطع رابطه مقطعی است و امکان ترمیم و بهبود روابط هست؟ روابط ایران و عربستان را چطور میبینید؟
* پاسخ: این متأثر از خواست آمریکا و رژیم صهیونیستی است. اگر ایران و عربستان با هم تصمیم می گرفتند، این روند به سرعت ترمیم می شد اما به دلیل دخالت های دیگران شکل نگرفت. ایران همیشه دنبال عادی شدن روابط با عربستان بوده است البته نه از موضع ضعف بلکه از موضع عزت و جلوگیری از اتلاف منابع مالی ملت های منطقه. عربستان حجم انبوه سلاح عربی را بر اساس کدام تهدید می خرد؟ چرا این کشور منابع گسترده مالی و تجهیزات نظامی را در اختیار تروریستهای تکفیری قرار داد؟ چرا در قبال جنایت های رژیم صهیونیستی سکوت می کند؟ اینها سؤالات مهمی هستند که حکومت سعودی باید در برابر افکار عمومی جهان اسلام به آنها پاسخ بدهد. چرا قطر را محاصره می کند؟ اساساً تعارض قطر و سعودی به چه دلیل است؟ قطعاً تعارض قطر و سعودی مثل تعارض یمن و سعودی است. عربستان بهدنبال تحمیل اراده خود در خصوص ساختارهای حکومتی و حاکمان وابسته به سعودی در کشورهای منطقه است. منشاء تعارض عربستان با یمن و قطر در موضوعاتی از این دست است.
* سؤال: آمریکا میگوید که تحرکات و سیاستهای ایران در خلیج فارس را رصد میکند و ما میدانیم که منطقه خلیج فارس و آبهای خلیج فارس، منطقه ای حساس برای جهان، ایران و منطقه از نظر اقتصادی و امنیتی و همینطور از نظر آبراههای بینالمللی است؛ آیا ایران در مقابل این رصدهای آمریکا و سیاست آمریکا در خلیج فارس، سیاست جدیدی دارد یا اینکه ایران سیاستهای خود را در خلیج فارس برحسب رییس جمهور آمریکا تغییر میدهد؛ مثلاً در زمان اوباما، ایران یک گروه از تفنگداران دریایی آمریکا را بازداشت کرد، اما الان آمریکا میگوید ایران سیاستش را در خلیج فارس تغییر داده است و جرأت تکرار چنین کاری را ندارد؟ سیاست ایران در خلیج فارس چطور است؟
* پاسخ: نظامیان آمریکایی وقتی می خواهند وارد خلیج فارس شوند، در بیسیم به یکدیگر اعلام می کنند که در حال ورود به دره وحشت هستیم. آمریکاییها از خلیج فارس به دلیل حضور ایرانی ها به شدت هراس دارند، ولی واقعیت این است که راهبرد ما در خلیج فارس، دفاع از آب های سرزمینیمان است. کار خاصی نمی کنیم هیچوقت نمیکردیم؛ اگر کسی به آبهای سرزمینی ما تعدی کند حتماً با او مقابله می کنیم، اما سیاست ما تغییر پیدا نکرده است. سیاست دفاع و مقابله با تجاوز، از قبل بوده است و هنوز ادامه دارد.( صدا و سیما )